Alevi Cemaatler Federasyonuna Giden Süreç ve Dortmund Toplantısı -25 Kasım 1989

Alevi Cemaatler Federasyonuna giden süreç

Alevilerin, “Alevi” veya “Bektaşi” ismi ile dernekleşmeleri 1985’li yıllardan sonra başlamıştır. Daha önce Alevi ağırlıklı yapıları görmek mümkündür. Bunlardan ilki 1972-1973’lerde kurulan “Ameleler Birliği”, daha sonra kurulan ve 1980’li yılların başında kendisini kapatan “Yurtseverler Birliği” örgütlenmesidir.

Yurtseverler Birliği Örgütlenmesi
Yurtseverler Birliği örgütlenmesi, Türkiye’de kurulu bulunan Birlik Partisi’nin yurt dışı örgütlenmesi olarak kurulmuş; ciddi çalışmalar ve dernekleşmelerle örgütlenmeye önemli bir ivme kazandıran bir yapı olarak karşımıza çıkmaktadır. Yurtseverler Birliği her ne kadar doğrudan bir Alevi örgütlenmesi olmasa da, içinde yer alan üye ve yöneticilerin çoğunun Alevi kökenli olması, bu örgütlenme içerisinde birbirlerini tanımaları ve örgütlenme kapandıktan sonraki süreçte bu kadroların birçoğunun Alevi örgütlenmesi içerisinde yer almaları açısından önemli bir örgütlenmedir.

Yurtseverler Birliği örgütlenmesinin kurulmasında ve gelişmesinde büyük emekleri olanlardan biri de İsmail Elçioğlu’dur. 1987 yılından itibaren büyük sıkıntılarla çıkarttığı “Ehlibeyt” dergisi, yayımlandığı ilk sayıdan itibaren Alevilikle ilgili yapmış olduğu yayınlarla önemli bir eksikliği gidermiştir. 12 Eylül 1980 Askerî Faşist Darbesi’nin ardından kendisini fesheden Yurtseverler Birliği örgütlenmesinden sonra, 1985 yılından itibaren Aleviler dernekleşmeye başlamışlardır.

Ehlibeyt Dergisi çağrısıyla Aleviler toplantılar düzenlerler
Haziran 1988 yılına geldiğimizde Ehlibeyt Dergisi şu çağrıyla 11 Haziran 1988 tarihinde Frankfurt’ta yapılacak toplantının davetiyesini yayımlar: “Alevi toplumunun sesi ve sözü olan Ehlibeyt’e önümüzdeki yıllarda daha büyük görevler düşmektedir. Bunlar; demokratik toplumsal bütünlüğümüzü korumak, inanç özgürlüğümüzü laik Cumhuriyet ilkeleri doğrultusunda savunmak, iç barış ve demokratik taleplerimizi dile getirmek, toplumumuzun uğradığı haksızlıkları ve asırlardır Alevi toplumuna yapılan iftiraları, inancından dolayı her türlü kınamalara karşı toplumsal mücadele vermektir.
Yukarıda kısaca ele aldığımız sorunlar ile onların yan etkilerini ve toplumsal sorunlarımızı kesin olarak belirlemek, geleceğe yönelik çalışmalarımızı belli bir programa bağlamak amacıyla dergimiz Ehlibeyt bir açık kamuoyu toplantısı düzenlemiş bulunmaktadır.”
Ehlibeyt dergisinin girişimiyle Frankfurt’ta yapılan toplantıya Almanya’nın değişik kentlerinden çalışan Alevi kuruluş ve yayın organlarının temsilcileri katılmıştır. Ancak zamanın yetersizliği nedeniyle tüm konular tartışılamadığından, Köln Hacı Bektaş Veli Kültürünü Tanıtma Derneği’nin desteğiyle Köln Volkshochschule salonunda 21 Ocak 1989 tarihinde ikinci bir toplantı yapma çağrısı yapılmıştır.

Yapılan iki toplantı sonucunda yayımlanan bildiride, bundan sonraki çalışmaları daha toparlayıcı bir şekilde yürütmek, halkımızın birliği doğrultusunda çalışmalar yapmak ve yasal ölçüler içerisinde yönlendirmek amacıyla aşağıdaki isimlerden oluşan geçici bir üst komite kurulmuştur. Tutulan protokol çerçevesinde bu üst komite seçimlerden sonra kendi arasında toplanarak şu şekilde görev bölümü yapmıştır:

Komite Başkanı: İsmail Elçioğlu Başkan Yardımcılıkları İsmail Yağlı, Bektaş Alagöz, Hüseyin Tur ve Doğan Kamışlı Komite Sekreteri: Muhsin Cevahir Komite Üyeleri : Ali Demir, Derviş Tur, Hayri Cihan, Rıza Şirin, A. Duran Gülçiçek, Cemal Aydın, Abidin Şahin, Ahmet Şenol, Sabit Yıldız

Yurt dışında kurulu bulunan tüm Alevi kurumlarının bir çatı altında toplanması için çeşitli kültür dernekleri birlik çalışmalarını sürdürmektedir. 29 Ekim 1989 tarihinde Mainz-Wiesbaden-Rüsselsheim ve Köln Hacı Bektaş Tanıtma Derneği’nin çağrısı üzerine, Avrupa’da Alevilik ve Bektaşilik üzerine çalışmalar yapan dernekler ve seçilen komite Darmstadt şehrindeki Astheim Bürgerhaus’da tekrar bir araya gelmişlerdir. Bu toplantıya Heilbronn, Stadtallendorf, Berlin, Dortmund, Köln, Viyana, Duisburg-Rheinhausen, Dormagen, Mainz-Wiesbaden-Rüsselsheim ve Frankfurt dernekleri ile komite katılmıştır.

Yapılan görüşmeler sonucunda derneklerin birleşmesi ve federasyonlaşmaya gidilmesi için her dernekten temsilciler tespit edilip, bir sonraki toplantının 25.11.1989 tarihinde Dortmund Hacı Bektaş-ı Veli Kültür ve Yardımlaşma Cemaati’nde yapılması kararlaştırılmıştır.

Dortmund Federasyonlaşma Toplantısı 25 Kasım 1989 tarihinde Dortmund Derneği’nde yapılan genel kurulda Divan Başkanlığı’na Sabit Yıldız, üyeliklere ise Ahmet Sevimli, Hüseyin Tur ve Zeynel Tur seçilmişlerdir.

Alevilerin birleşmesi açısından önemli olan bu toplantıya, kurulmak istenen birliğe karşı tutum içerisinde olan ve çıkarttığı Gerçek İlim Dergisi ile de bu düşüncelerini yayan Muhsin Cevahir, Şinasi Koç, Mustafa Aklıbaşı ile Berlin’den Ehlibeyt Vakfı Başkanı, aynı zamanda çıkarılan Şia Dergisi’nin sorumlusu ve dağıtıcısı Mehmet İşaret de katılmıştır.

Toplantı, Mustafa Aklıbaşı dede’nin verdiği gülbenkle başlamıştır. Hararetli geçen toplantıda federasyonlaşmaya gidilmesi için çalışmaların acil olarak yapılması kararı alınmış ve yapılan seçimle
Müteşebbis Heyeti (Geçici Yönetim) oluşturulmuştur.
Ahmet Aydemir: Başkan Musa Bakır – Uğur Aydoğdu: Başkan Yardımcıları İsmail Yağlı: Sekreter Derviş Tur : Sayman

Yönetim Kurulu Üyeleri: Sabit Yıldız, İsmail Tanyeli, Hasan Caner, İsmail Ebem, Dursun Karadağ, Hüseyin Tur, Şenol Kaya, Doğan Kamışlı, Hüseyin Menekşe, Rıza Şirin, Mustafa Atar, Kemal Demir, Mehmet Ali Turhan Denetleme Kurulu: Rıfat Bektaş, Rıza Korkut, Hamza Kurnaz, Süleyman Ağlar, Önder Özkuşçu, Hüseyin Kılıç, Gazi Gazi
Disiplin Kurulu: Abidin Yüksel, Ali Erdem, Cihan Çelik, M. Gündüzkanat, Musa Horoz, Naci Toksoy, Recai Aksu seçilmişlerdir.

Katılan dernekler: Dortmund, Frankfurt, Duisburg, Köln, Stadtallendorf, Heilbronn ve Mainz.